Meditatie: Iets nieuws – Lucas 4:16-30

Iets nieuws – Lucas 4:16-30
Bijbelstudie gegeven door broeder Emile van Taizé, op woensdagochtend 13 juni 2018.

Jezus leest een gedeelte van de profeet Jesaja en hij betrekt dat op zichzelf. In de evangeliën heeft Jezus vaker uit Jesaja geciteerd. De belangrijkste boodschap van Jesaja is dat er iets nieuws komt. Jesaja spreekt tegen een volk dat erg ontmoedigd is, een volk in ballingschap, en hij brengt een boodschap van vreugde en hoop. Broeder Emile denkt dat deze boodschap van Jesaja van toepassing is voor vandaag, voor onze tijd. Iets nieuws is mogelijk, in de wereld, in de kerk, in ons eigen leven. Soms moeten we ingaan tegen het idee van ‘ik heb alles gezien, ik weet wat er te koop is, ik heb alles al meegemaakt’. Dat kan een soort dogma zijn: ‘alles is al geweest’. Zo kunnen we dogmatisch zijn in de manier waarop we gesloten zijn voor nieuwe dingen. Maar broeder Emile spoort ons aan en zegt: “laten we geloven dat iets nieuws mogelijk is!” Deze open houding kan het mogelijk maken dat er ook daadwerkelijk iets nieuws in ons leven komt of gebeurt.

Jesaja zegt het herhaaldelijk, bijvoorbeeld in Jesaja 43:19 ‘Zie, ik ga iets nieuws verrichten, nu ontkiemt het – heb je het nog niet gemerkt?’. Het Hebreeuwse woord voor scheppen, iets nieuws maken, dat alleen in combinatie met God wordt gebruikt, zou je het meest verwachten in het boek Genesis. Het staat echter het vaakst in het boek Jesaja. Het gaat niet om schepping uit niets, maar om herschepping, iets nieuws maken van wat kapot of gebroken is. Jesaja spreekt tegen een volk dat gebroken is en vertelt dat God iets nieuws is begonnen. Jesaja wordt daarom ook wel eens het vijfde evangelie genoemd (zie Lucas 4:18 – het goede nieuws). Het woord ‘evangelie’ betekent ‘het goede nieuws’. In oud Engels was dat ‘good spell’, een goed woord, woord dat ‘joy’ oftewel vreugde brengt. Daar herkennen we het woord ‘gospell’ van. Maar het Griekse woord ‘euangelion’ komt van een woord dat te maken heeft met een besluit, een aankondiging. Broeder Emile noemde hierbij als voorbeeld de aankondiging dat de koning een kind heeft gekregen, of bijvoorbeeld als een land in oorlog is en het bericht komt dat de troepen stand hebben gehouden. Dat is dus een bericht dat gevolgen heeft, het betekent dat het een verandering brengt in je leven.

Broeder Emile wijst op Marcus 1:1: ‘Het begin van het evangelie van Jezus Christus, Zoon van God.’ Daarmee bedoelt Marcus niet alleen dat het begin wijst op het eerste hoofdstuk en de eerste regels. Maar (ook): er is een nieuw begin, een begin van iets nieuws. En waarschijnlijk bedoelt hij niet iets nieuws voor één keer, maar dat er telkens de mogelijkheid is van iets nieuws of van vernieuwing.
En vervolgens wijst de broeder op Marcus 1:14, 15 waar Jezus Gods goede nieuws verkondigde. De tijd van God is vervuld en het koninkrijk van God is nabij gekomen, bekeert u en geloof dit evangelie/goede nieuws. Het koninkrijk van God betekent voor Marcus een wijziging in regime, of in onze tijd zouden we zeggen een nieuw management – er is iets veranderd. Voor Marcus is dat op een hele diepe manier: vanaf nu is er Iemand en iets anders aan de macht. Gods heerschappij is er nu al en het is mogelijk om een leven te ervaren waarin God leiding heeft. Nu regeert liefde. Als liefde, als goedheid regeert, dan zullen alle vormen van het donkere en kwade terugtreden. Dat zien we in het vervolg van Marcus dat Jezus dat donkere overwint.

Maar… het is moeilijk dat te geloven. Daarmee komen we terug bij de tekst uit Lucas 4. Moeilijk om dat te geloven, zeker als je uit Nazareth komt: ik ken die man, die Jezus, ik ken zijn vader. Misschien zit er wel iets van ‘Nazareth’ in ons, iets sceptisch. ‘Ik ken het allemaal wel’. Of misschien is het te bekend, te gewoon. De uitdaging is om te erkennen dat er iets nieuws kan zijn in wat al zo dicht bij ons is, wat al zo bekend is. Als die uitdaging komt, kunnen we reageren als ‘Nazareth’ en onszelf afsluiten voor nieuwe mogelijkheden. Jezus confronteert deze houding. In het middelpunt van Jezus’ boodschap staat het goede nieuws en zo eindigt hij ook. In de tekst van Jesaja eindigt het niet positief, maar met een jaar van vergelding. Jezus laat dat achterwege, zijn verstaan van Jesaja is positief, bevrijding (jubeljaar). Jezus gaat daar zelfs nog overheen, een hele bijzondere tijd is aangebroken. En aan ons als lezers wordt deze boodschap ook gegeven.

Om verder over na te denken:
– Heeft God me al eens verrast?
– Wat is het ‘Nazareth’ in mijn kerk, in mijn leven?
– Waar zie ik iets nieuws dat God is begonnen in het bekende om me heen?

Ds. Bertine van de Weg

Boekenlegger op de permalink.

Reacties gesloten