Uitleg zondagochtend 17 maart

 

Naar aanleiding van: 2  Samuel 12:1-9 A en Mattheus 18: 21-35

Gemeente van de Heer Jezus Christus,

Twee verhalen waarbij mensen de fout ingaan. De rijke man die dat ene lammetje van de buren grijpt voor zijn gasten. Zou zijn arme buurman, zouden zijn kinderen hem het kunnen vergeven? Zouden ze het ooit kunnen vergeten?

Nathan de profeet vertelt de koning dit verhaal. Koning David, de Messiaanse koning, maar ondertussen. De koning die zijn krijgsoverste bewust in de oorlog laat sneuvelen, om er met zijn vrouw vandoor te gaan. David wordt er razend van. ‘Zo’n mens verdient de dood!’ Koning, die mens, dat bent u!

En in het Nieuwe Testament dat verhaal van Jezus. Die ene mens die nog maar net bevrijd is van een gigantische schuld. Laten we zeggen een ‘ton’,en nu om 100 euro de keel van de ander dichtknijpt. Betalen zul je!

Voorbeelden van onrecht, waar machtsmisbruik aan het licht komt. De arme man heeft niets in te brengen tegen de rijke buurman. De legeroverste moet de koning gehoorzamen. De koning heeft macht over de vrouw. En ja, wat bezielt die man die net van zijn schuld verlost is? Hij neemt de macht om de ander naar de keel te grijpen. Onbarmhartig uit verlangen naar geld?

Waarom zou er nog een nieuw begin zijn? Wie praat er over vergeving? Ik soms hoor mensen zeggen: als je van de kerk, van het geloof bent moet je vergeven. Vaak zijn het anderen die het tegen het slachtoffer zeggen. Kom op, je moet toch  vergeven.

Te vaak heeft dat ook binnen de kerk geklonken, bijvoorbeeld om seksueel misbruik. Was het wel zo erg……heeft het slachtoffer het niet uitgelokt……..er zijn toch twee mensen in het spel………je moet toch kunnen vergeven……

Wanneer kun je wel vergeven, wanneer kun je niet vergeven? En wie bepaalt dat?  Is er verschil tussen dader en slachtoffer? Stel je voor dat de dader roept: Ja maar je moet toch vergeven……zo erg was het nou toch ook weer niet……zand erover…….

Stel je voor dat Willem Holleeder zou roepen. Rechters, er moet toch vergeven worden………

Stel je voor dat de mensen die besloten alle Joden uit te roeien, in Neurenberg hadden geroepen: Ja maar er moet toch vergeven worden……..

Stel je voor dat de dronken man die met zijn auto een kind doodgereden heeft, uitroept: ja maar er moet toch vergeven worden………

Zonder vergeving is er geen leven, dat geldt voor de dader en dat geldt voor het slachtoffer. Maar vergeving is niet: we kijken de andere kant op alsof er niets gebeurd is. Zand erover. Wie dat doet laat het slachtoffer in de kou staan, en neemt de dader niet serieus.

Ja maar we zijn toch allemaal zondaars….eigenlijk is dat een vrome dooddoener. Ook daarmee neem je de dader niet serieus en laat je het slachtoffer in de kou staan…….

Vergeving heeft te maken met inzien wat verkeerd was, met recht doen, met verandering………….

Veel machtsmisbruik, veel onrecht heeft ook te maken met verborgenheid. Achter gesloten deuren. Onzichtbaar. Je mag er niet over praten…………..

Er kan pas verandering komen als wat kwaad is, aan het licht gebracht wordt. Als het bespreekbaar wordt. Als het slachtoffer gezien wordt en stem krijgt. Als de dader toegeeft, bekent, straf accepteert.

Straffen is niet iemand pesten. Straffen is in de eerste plaats recht doen, boeten voor wat je fout gedaan hebt om tot verandering te komen en daardoor aan een nieuw begin te werken…………

Stel je voor dat het slachtoffer zegt: ik moet toch vergeven, dat staat in de bijbel en na een poosje wordt dat slachtoffer weer opnieuw slachtoffer, want de dader verandert niet en opnieuw en opnieuw jarenlang……..

70 maal zeven keer moet je vergeven horen we Jezus tegen Petrus zeggen………ja maar Heer, als een ander daar steeds slachtoffer van wordt, dan kan dat toch niet de bedoeling zijn……….

Jezus bedoelt niet dat alle rechters maar naar huis moeten gaan en dat daders vrij spel hebben.

Misschien dat dat oude Joodse gebruik ons helpt: 10 dagen voor de grote verzoendag hebben alle Joodse mensen de opdracht om de ander om vergeving te vragen voor wat ze verkeerd gezegd en gedaan hebben. Om het weer goed te maken. Wat er fout gegaan is moet besproken worden. Pas daarna ga je met elkaar naar de tempel, waar de priester die vergeving aan God vraagt om al wat er gebeurd is: Vergeef ons onze schulden gelijk ook wij onze schuldenaars vergeven hebben……….

Aan de bede om vergeving zit een menselijke opdracht. Als uw vijand honger heeft, geef hem te eten, als uw vijand dorst heeft, geef hem te drinken, houd voor zover het van u afhangt vrede met alle mensen……..Soms kun je niet anders dan proberen om dat vol te houden. Houd zover het van u afhangt vrede met alle mensen…….als de ander niet wil of kan veranderen. Soms moet je daders levenslang opsluiten om hen tegen zichzelf te beschermen, maar ook om de maatschappij tegen hen te beschermen.

Maar dan nog blijft elke dader een mens  en val je als mens niet samen met je daden. Ieder mens zal altijd weer met respect behandeld moeten worden.

Leven vanuit de vergeving doet een appèl op ons, om door de ogen van God, ogen vol barmhartigheid de wereld in te kijken. Het zijn Gods profeten die altijd weer opkomen voor wie kwetsbaar is en slachtoffer geworden is: de wees en de weduwe, de zieken, de armen, de vreemdeling die geen helper heeft.

Tegelijk is vergeven nooit wegkijken en doen alsof er niets gebeurd is. Maar wat gebeurd is aan het licht brengen en op zoek gaan naar verandering en zo een nieuw begin van leven.

Wij leven met elkaar in de weerbarstigheid en in de gebrokenheid van ons bestaan en tegelijk leven we in die weerbarstigheid vanuit de hoop van een God die vol barmhartigheid ons aankijkt en een nieuw begin gunt.

Corrie ten Boom schreef ooit. Hij werpt al onze fouten in een diepe vijver en zet er een bordje bij: verboden te vissen. Amen

Print Friendly, PDF & Email
Boekenlegger op de permalink.

Reacties gesloten.